دانلود فایل پروژه آشنایی با دستگاه CT Scan

آشنایی با دستگاه CT Scan – بخش سوم

عنوان : آشنایی با دستگاه CT Scanاصول کار دستگاه CT Scan

سیستم CT Scan
اسکنر سی تی یک سیستم مربعی بزرگ با دهانه حلقوی می باشد. تخت به آرامی به سمت داخل ویا خارج مرکز سیستم حرکت می کند. سیستم شامل گانتری چرخان با تیوب اشعه  x و دتکتورهای چند تایی است که برای ایجاد تصاویر به دور بدن بیمار می چرخند که این چرخش دتکتورها و حرکت تخت، صدای خاصی نیز ایجاد می نماید. در اتاق کنترل نیز سیستم به کامپیوتر وصل می باشد.

 

طرز کار دستگاه سی تی اسکن

طرز کار دستگاه سی تی اسکن

 

اصول كار دستگاه CT Scan
پس از اينكه بدن بيمار بر روي ميز و سر آن در گانتري قرار گرفت و شرايط دستگاه بر حسب ناحيه مورد تصوير برداري تنظيم شد، يك دسته پرتو ايكس توسط كوليماتور (محدودكننده دسته اشعه) به صورت يك باريكه در آمده و از بدن بيمار رد مي‌شود (پالس مي‌شود). مقداري از انرژي اشعه هنگام عبور از بدن جذب و باقيمانده اشعه با عنوان پرتو خروجي كه از بدن بيمار عبور مي‌كند توسط آشكار سازي كه مقابل دسته پرتو ايكس قرار دارد، اندازه ‌گيري شده و بعد از تبديل به زبان كامپيوتري در حافظه كامپيوتر ذخيره مي‌شود. بلافاصله پس از اينكه اولين پالس اشعه بطرف بيمار فرستاده و اندازه‌گيري شد و لامپ اشعه ايكس يك حركت چرخشي بسيار كم انجام داد، دسته پرتو ايكس دوباره پالس شده ، مجددا اندازه‌گيري مي‌شود و در حافظه كامپيوتر ذخيره مي‌گردد.

اين مرحله چند صد يا چند هزار بار بسته به نوع دستگاه تكرار مي‌شود تا تمام اطلاعات مربوط به عضو مورد نظر در حافظه كامپيوتر ذخيره شود. كامپيوتر ميزان اشعه‌اي را كه هر حجم معيني از بافت جذب مي‌كند، اندازه ‌گيري مي‌كند. اين حجم بافتي را واكسل (Voxel) مي‌نامند كه مشابه چند ميليمتر مكعب از بافت بدن مي‌باشد. در سي ‌تي ‌اسكن يك لايه مقطعي از بدن به اين واكسلهاي ريز تقسيم مي‌شود، كه با توجه به مقدار جذب اشعه‌اي كه توسط هر كدام از اين واكسلها صورت مي‌گيرد، يك شماره نسبت داده مي‌شود. اين شماره‌ها نيز بر روي تصوير كه بر صفحه تلويزيون مانند كامپيوتر مي‌افتد، يك چگالي با معيار خاكستري (از سفيد تاسياه) اختصاص داده مي‌‌شود.
نمايش هر كدام از واكسلها را بر روي مونيتور يك پيكسل (Pixl) مي‌گويند. يعني واكسلها حجم سه بعدي و پيكسلها دو بعدي مي‌باشند و هر چه تعداد پيكسلها بر روي مونيتور بيشتر باشد تصوير واضح‌تر و قابل تفكيك‌تر است. اعدادي كه با توجه به مقدار جذب اشعه به هر بافت اختصاص داده مي‌شود، را اعداد سي ‌تي يا اعداد هانسفيلد مي‌نامند. بطور مثال بافت چربي كمتر از بافت عضلاني و بافت عضلاني كمتر از بافت استخواني اشعه را جذب مي‌كند. بنابراين بطور مثال استخوان 400+ ، آب صفر و چربي 50 و هوا 500 مي‌باشد كه هر چه مقدار اين اعداد كمتر باشد، بر روي فيلم سي‌تي اسكن آن قسمت طبق معيار خاكستري بيشتر به سمت سياهي تمايل دارد و برعكس هرچه عدد سي‌ تي مثل استخوان بالا باشد تصوير به سمت سفيدي تمايل دارد. گاهي براي مشخص ‌تر شدن اعضايي كه داراي چگالي شبيه به هم هستند از مواد كنتراست‌ زا استفاده مي‌شود كه تفاوت را به خوبي مشخص كند.

 

طرز کار در قالب مثال
درطی CT، گانتری می چرخد و اشعه  x ساطع می شود تا قسمت مورد نظر از بدن مورد تابش قرار گیرد.  در این آزمون قسمت مورد نظر قلب و عروق کرونری می باشد. در هلیکال یا اسپیرال سی تی اسکن همزمان با چرخش گانتری، بیمار نیز به داخل اسکنر حرکت داده می شود (حرکت تخت). دتکتورهای چندتایی، اشعه عبوری از بدن را ثبت می کنند. نتیجه این است که باریکه اشعه x یک مسیر مارپیچی را دنبال می کنند. تصاویر حاصله توسط کامپیوتر با کمک برنامه خاص نرم افزاری، مورد بازسازی قرار می گیرد. اخیراً اسکنرهای سی تی اسپیرال پیشرفته ای تولید شده اند که تصاویر با کیفیت بالا را در کمتر از 10 ثانیه حاصل می نمایند. این نکته در مورد بیماران سالخورده و آن دسته از بیمارانی که قادر نیستند تنفس خود را درزمان تعیین شده نگه دارند، بسیار مفید و ارزنده می باشد.

حتما بخوانید  لیست کامل تجهیزات پزشکی

یک سی تی اسکن کاردیاک منفی (Negative cardiac CT scan) نشان می دهند که هیچ کلسیفیکاسیونی در عروق کرونری وجود ندارد و ایجاد پلاک آرترواسکلروتیک، مینیمم است و شانس درگیری با بیماری عروق کرونری در 2 تا 5 سال آتی بسیار پائین می باشد. تست مثبت به این معنا است که بیماری عروق کرونری وجود دارد حتی اگر علائم آن ظاهر نشده باشد، مقدار کلیسفیکاسیون تحت عنوان  score)میزان( به پزشک اجازه می دهد تا احتمال آنفارکشن میوکاردیال یا حمله قلبی را در سالهای آتی پیش بینی نماید.

 

نحوه اجرای آزمون
در طی سی تی اسکن کاردیاک در کلسیم اسکورینگ، بیمار بصورت طاقباز (Supine) برروی تخت می خوابد. تخت به آرامی به سمت دهانه حلقوی سیستم حرکت می کند و همزمان با آن گانتری به دور بیمار می چرخد. تخت بطور جزئی درهرچند ثانیه ای به سمت جلو حرکت می کند؛ لذا بیمار برای هر تصویر مقطعی در یک پوزیشن خاص قرار دارد. این مراحل ادامه پیدا می کند تا زمانیکه کل ناحیه قلب، تحت پوشش سیستم قرار بگیرد. الکترودها از دستگاه ECG به قفسه سینه بیمار وصل می باشند تا بطور همزمان فعالیت الکتریکی قلب، ثبت گردد. که این نکته کمک می کند تا سی تی اسکن دربهترین زمان انجام گیرد. یعنی درزمانی که قلب به طور اکتیو درحال انقباض نمی باشد. از بیمار خواسته می شود تا درمدت زمان 20 تا 30 ثانیه تنفس خود را نگه دارد تا تصاویر تهیه گردد.

 

احساس بیمار در طی انجام آزمون
کلسیم کاردیاک اسکورینگ، نسبتاً آزمون ساده ای است که حدود 5 تا 10 دقیقه طول می کشد. بیمار درهنگام اسکن تنها می باشد اما تکنولوژیست رادیولوژی که اجراکننده آزمون می باشد در طول زمان آزمون از طریق اتاق کنترل به بیمار نظارت دارد و در هرزمانی می تواند با بیمار صحبت نماید. درصورتی که قرار گیری در فضای تنگ و محدود، بیمار را عصبی می کند، می توان با دادن دارو، بیمار را آرام نمود.  البته این مسئله همیشه اتفاق نمی افتد چرا که اسکنر تمام بدن بیمار را تحت پوشش قرار نمی دهد و سر بیمار در خارج سیستم قرار دارد. اکسپوز اشعه x  هیچگونه احساس ناراحتی برای بیمار ایجاد نمی کند. بیمار ممکن است کمی احساس ناراحتی کند فقط بدلیل اینکه تخت سفت و محکم است و اتاق نیز خنک می باشد چرا که برای  جلوگیری از آسیب دیدن تجهیزات سی تی اسکن، دائماً باید تهویه وجود داشته باشد.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *